Dù sở hữu nhiều tiềm năng về biển, di sản và hạ tầng, du lịch Bắc Trung Bộ vẫn chưa thoát khỏi tính mùa vụ. Những giải pháp về liên kết vùng, đổi mới sản phẩm và thu hút đầu tư được kỳ vọng sẽ mở ra hướng đi mới cho du lịch mùa đông...

Tại bãi biển Cửa Lò (Nghệ An), Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài (VAFIE) vừa phối hợp với Hiệp hội Du lịch các tỉnh Hà Tĩnh, Nghệ An tổ chức tọa đàm “Kết nối để thúc đẩy phát triển du lịch mùa đông các tỉnh Bắc Trung Bộ”. 

NHẬN DIỆN NGHỊCH LÝ PHÁT TRIỂN

Theo TS. Nguyễn Anh Tuấn, Chủ tịch VAFIE, khu vực Bắc Trung Bộ, trải dài từ Thanh Hóa đến Huế, hội tụ đầy đủ điều kiện để phát triển du lịch quy mô lớn. Lợi thế đến từ bờ biển dài, hệ sinh thái đa dạng, hệ thống di sản văn hóa phong phú cùng vị trí giao thông chiến lược trên trục Quốc lộ 1A và cao tốc Bắc - Nam.

Những năm gần đây, hạ tầng du lịch khu vực đã có bước chuyển rõ rệt với sự tham gia của nhiều tập đoàn lớn như FLC Group, Mường Thanh Hospitality, VinWonders hay Laguna Lăng Cô. Tuy nhiên, theo đánh giá, sự phát triển vẫn chưa tương xứng với tiềm năng, chưa thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn.

"Khu vực Bắc Trung Bộ, trải dài từ Thanh Hóa đến Huế, hội tụ đầy đủ điều kiện để phát triển du lịch quy mô lớn. Lợi thế đến từ bờ biển dài, hệ sinh thái đa dạng, hệ thống di sản văn hóa phong phú cùng vị trí giao thông chiến lược trên trục Quốc lộ 1A và cao tốc Bắc - Nam".

Một nghịch lý được chỉ ra là ngoài khoảng 4 tháng cao điểm mùa hè, phần lớn cơ sở lưu trú ven biển rơi vào tình trạng vắng khách, gây lãng phí lớn nguồn lực đầu tư. Tình trạng “lệ thuộc mùa vụ” khiến hiệu quả khai thác du lịch chưa cao và thiếu tính bền vững.

Từ thực tế này, Chủ tịch VAFIE đặt ra ba vấn đề trọng tâm tại tọa đàm: Vì sao du lịch khu vực phát triển chậm dù đã có nhiều cơ chế, chính sách; đâu là giải pháp tháo gỡ các điểm nghẽn như thiếu liên kết vùng, sản phẩm đặc thù, nguồn nhân lực; và cần làm gì để phát triển các loại hình du lịch mới như golf, MICE, văn hóa - tâm linh nhằm kích cầu mùa thấp điểm.

LIÊN KẾT ĐỂ PHÁ BỎ “CĂN BỆNH MÙA VỤ”

Theo ông Hà Văn Siêu, Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, du lịch Bắc Trung Bộ hiện phụ thuộc lớn vào du lịch biển mùa hè, trong khi mùa đông trở thành “vùng trũng” do thời tiết lạnh, mưa nhiều.

Để khắc phục tình trạng này, cần một sự chuyển dịch mạnh trong tư duy phát triển, đặc biệt là tăng cường liên kết giữa các địa phương và đổi mới sản phẩm du lịch. Ba trụ cột được nhấn mạnh gồm thể chế, hạ tầng và đổi mới sáng tạo. Trong đó, thể chế cần tiếp tục tạo điều kiện cho doanh nghiệp và nhà đầu tư; hạ tầng phải được kết nối đồng bộ; còn đổi mới sáng tạo là yếu tố then chốt để hình thành các sản phẩm mới, gia tăng sức hút điểm đến, nhất là trong mùa thấp điểm.

"Du lịch Bắc Trung Bộ hiện phụ thuộc lớn vào du lịch biển mùa hè, trong khi mùa đông trở thành “vùng trũng” do thời tiết lạnh, mưa nhiều. Để khắc phục tình trạng này, cần một sự chuyển dịch mạnh trong tư duy phát triển, đặc biệt là tăng cường liên kết giữa các địa phương và đổi mới sản phẩm du lịch".

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Trần Quốc Lâm, Phó Chủ tịch VAFIE, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Hà Tĩnh cho rằng để du lịch khu vực không còn cảnh “ngủ đông”, cần thúc đẩy liên kết vùng một cách thực chất. Theo đó, việc xây dựng thương hiệu chung “mùa đông Bắc Trung Bộ”, tổ chức các sự kiện, lễ hội quy mô vùng trong mùa thấp điểm và thu hút nhà đầu tư chiến lược phát triển sản phẩm du lịch bốn mùa là những giải pháp cần thiết.

Đại diện các cơ quan quản lý du lịch địa phương cũng thống nhất quan điểm rằng, cần chuyển từ phát triển riêng lẻ sang hợp tác chặt chẽ, xây dựng các chuỗi sản phẩm liên tỉnh thay vì chỉ dừng ở khẩu hiệu.

Từ góc nhìn quốc tế, đại diện Hiệp hội doanh nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam (Kocham) cho rằng để thu hút khách mùa thấp điểm, các địa phương cần xây dựng các tour tuyến liên hoàn giữa các tỉnh, đồng thời hợp tác với các doanh nghiệp lữ hành có sức ảnh hưởng trên thị trường quốc tế.

Trong khi đó, ngành đường sắt cũng được kỳ vọng đóng vai trò bổ trợ quan trọng. Đại diện Công ty Cổ phần vận tải đường sắt Vinh cho biết, đơn vị đang nâng cấp chất lượng dịch vụ, cải tạo toa xe và phát triển các tuyến tàu du lịch như “Kết nối di sản miền Trung”, góp phần đa dạng hóa sản phẩm du lịch cho khu vực.

Thực tế cho thấy, “căn bệnh mùa vụ” của du lịch Bắc Trung Bộ không phải là câu chuyện mới, song vẫn chưa được giải quyết triệt để. Trong khi nhiều điểm đến trong khu vực châu Á đã chủ động tái cấu trúc sản phẩm để khai thác du lịch quanh năm, thì Bắc Trung Bộ vẫn phụ thuộc nặng vào du lịch biển mùa hè.

Các ý kiến tại tọa đàm cho rằng, vấn đề không nằm ở việc thiếu tài nguyên mà ở cách tổ chức thị trường. Khu vực đang thiếu một cơ chế điều phối liên kết vùng đủ mạnh, thiếu các nhà đầu tư dẫn dắt tạo ra sản phẩm khác biệt, cũng như thiếu tư duy coi mùa thấp điểm là cơ hội để tái cơ cấu ngành du lịch.