Đàm phán mua bán giảm phát thải, chuyển nhượng tín chỉ carbon rừng

Ngày 4/5, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì cuộc họp xây dựng Nghị định quy định về dịch vụ hấp thụ và lưu giữ carbon của rừng và Hợp đồng mua bán giảm phát thải với Tổ chức tăng cường tài chính lâm nghiệp (Tổ chức Emergent).

Báo cáo Phó Thủ tướng, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết dự thảo Nghị định gồm 4 chương và 20 điều, 6 phụ lục, quy định đối tượng, hình thức chi trả, mức chi trả và quản lý, sử dụng tiền dịch vụ hấp thụ và lưu giữ carbon của rừng; dự án carbon rừng, xác định kết quả giảm phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon rừng được cung ứng.

Đến nay, Bộ đã có văn bản trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về việc điều chỉnh dự thảo Nghị định theo hướng phân cấp thủ tục hành chính "cấp tín chỉ carbon rừng" cho địa phương nhằm thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về phân cấp, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính.

Theo Cục trưởng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm Trần Quang Bảo, việc ban hành Nghị định sẽ giải quyết các tồn tại, vướng mắc, phát huy tiềm năng lĩnh vực lâm nghiệp. Điều này sẽ thiết lập khung pháp lý đầy đủ để các địa phương, chủ rừng triển khai dịch vụ; thúc đẩy phát triển thị trường carbon rừng, tạo nguồn thu mới, nâng cao thu nhập cho chủ rừng và người dân; góp phần vào mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính NDC và các cam kết quốc tế của Việt Nam.

Lĩnh vực lâm nghiệp có 5 dịch vụ môi trường rừng, trong đó du lịch sinh thái, thủy điện, nước sạch, nuôi trồng thủy sản đã có quy định rõ, chỉ còn dịch vụ lưu giữ carbon là mảnh ghép cuối cùng để hoàn thiện khung pháp lý, giúp huy động nguồn lực tài chính cho người dân tham gia bảo vệ rừng.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường dự kiến hoàn thành thẩm định, cấp tín chỉ carbon rừng cho năm 2021-2022 vào quý 2/2026 và trình đề nghị cấp tín chỉ carbon rừng cho giai đoạn 2023-2025 vào quý 3/2026.

Về hợp đồng mua bán giảm phát thải với Tổ chức tăng cường tài chính lâm nghiệp, trước đó, ngày 31/10/2022, tại Hội nghị COP26, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã ký Ý định thư với Tổ chức Tăng cường tài chính lâm nghiệp (Emergent- Cơ quan điều hành Liên minh LEAF).

Việc đàm phán, ký kết, triển khai ERPA nhằm huy động nguồn tài chính quốc tế thực hiện các hoạt động giảm phát thải từ rừng; giảm phát thải khí nhà kính thông qua hạn chế mất rừng và suy thoái rừng; bảo tồn, nâng cao trữ lượng carbon và quản lý bền vững tài nguyên rừng (REDD+)…

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết đến nay, Việt Nam đã hoàn thành các điều kiện kỹ thuật và thể chế để sẵn sàng tiếp cận các nguồn chi trả dựa vào kết quả thực hiện REDD+ từ Quỹ Khí hậu xanh, Quỹ đối tác carbon trong lâm nghiệp (FCPF) và Liên minh LEAF.

Kế hoạch tiếp theo, Bộ sẽ tổ chức đàm phán, ký kết và triển khai Hợp đồng ERPA sau khi được Thủ tướng Chính phủ cho chủ trương hoặc Nghị định carbon rừng được ban hành. Bộ sẽ phối hợp với các bộ, ngành đàm phán, báo cáo Thủ tướng Chính phủ ký kết và triển khai ERPA.

Phát biểu chỉ đạo cuộc họp, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh, hấp thụ và lưu giữ carbon của rừng là một trong 5 loại dịch vụ môi trường rừng theo quy định tại Luật Lâm nghiệp năm 2017, nhưng đến nay chưa được triển khai do thiếu quy định pháp lý cụ thể.

Qua báo cáo và các ý kiến tại cuộc họp đã có bức tranh tổng thể quá trình xây dựng, hoàn thiện dự thảo Nghị định quy định về dịch vụ hấp thụ và lưu giữ carbon rừng và việc triển khai hợp đồng mua bán giảm phát thải với Liên minh LEAF. Đây là vấn đề mới, chưa được quy định cụ thể, nên việc triển khai còn khó khăn, vướng mắc, cần phải ban hành Nghị định để thống nhất triển khai.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh, việc ban hành Nghị định này là hết sức cần thiết và cấp bách trong giai đoạn hiện nay để tạo khung pháp lý đầy đủ, thống nhất cho các địa phương, các chủ rừng triển khai dịch vụ hấp thụ và lưu giữ carbon rừng. Cùng với đó quy định rõ cơ chế cung ứng, trao đổi, chuyển nhượng kết quả giảm phát thải từ carbon rừng; thúc đẩy thị trường carbon rừng.

Đối với việc triển khai Hợp đồng mua bán giảm phát thải, Phó Thủ tướng nêu rõ thẩm quyền đàm phán, ký kết là Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Vì vậy, Bộ cần chủ trì đàm phán, ký kết bảo đảm các nguyên tắc theo quy định và tham khảo kinh nghiệm quốc tế.

Sau khi Nghị định quy định về dịch vụ hấp thụ và lưu giữ carbon của rừng được ban hành, Phó Thủ tướng giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiến hành đàm phán Hợp đồng mua bán giảm phát thải với Tổ chức tăng cường tài chính lâm nghiệp ngay trong tháng 6/2026.