Cục Thuế lên tiếng về việc nợ thuế ít vẫn bị tạm hoãn xuất cảnh

Ngày 22/5, Cục Thuế đã tổ chức họp báo chuyên đề liên quan việc triển khai biện pháp tạm hoãn xuất cảnh đối với người nợ thuế, vấn đề đang thu hút sự quan tâm từ dư luận trong thời gian gần đây.

Tại buổi họp báo, ông Nguyễn Đức Huy, Phó Trưởng ban Nghiệp vụ thuế (Cục Thuế), cho biết quy định về tạm hoãn xuất cảnh không phải là chính sách mới phát sinh, mà đã được quy định trong Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14, có hiệu lực từ tháng 7/2020. Sau đó, nội dung này tiếp tục được điều chỉnh, bổ sung tại Luật số 56/2024/QH15 nhằm hoàn thiện khung pháp lý.

Trên nền tảng đó, Chính phủ ban hành Nghị định số 49/2025/NĐ-CP ngày 28/2/2025 để cụ thể hóa tiêu chí và ngưỡng áp dụng riêng đối với bốn trường hợp có dấu hiệu chây ỳ, kéo dài nghĩa vụ thuế.

Theo quy định, các cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế sẽ bị xem xét tạm hoãn xuất cảnh khi số tiền nợ từ 50 triệu đồng trở lên và đã quá hạn nộp trên 120 ngày. Đối với người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã hoặc liên hiệp hợp tác xã, ngưỡng này là 500 triệu đồng trở lên với điều kiện quá hạn trên 120 ngày.

Ngoài ra, trường hợp đáng chú ý khác không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký nhưng vẫn còn nợ thuế quá hạn và sau 30 ngày kể từ khi cơ quan thuế thông báo sẽ áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh mà chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế.

Quy định này cũng áp dụng với người Việt Nam ra nước ngoài định cư, người Việt Nam ở nước ngoài và người nước ngoài trước khi xuất cảnh khỏi Việt Nam nếu chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế quá hạn.

Thống kê từ Cục Thuế cho thấy khoảng 105.000 người đại diện pháp luật của doanh nghiệp và chủ hộ kinh doanh đã bị thông báo tạm hoãn xuất cảnh, với tổng số tiền nợ thuế lên tới gần 61.000 tỷ đồng. Trong đó, hơn 65.000 trường hợp là các đối tượng không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký nhưng không thông báo đến cơ quan thuế, với số tiền thuế nợ trên 6.900 tỷ đồng.

Lũy kế, ngành thuế đã thu được trên 4.000 tỷ đồng tiền nợ thuế từ hơn 13.000 người nộp thuế. Riêng nhóm không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký cũng đã có khoảng 7.100 trường hợp chủ động liên hệ với cơ quan thuế để hoàn thành nghĩa vụ, với số tiền gần 100 tỷ đồng, qua đó được hủy bỏ quyết định tạm hoãn xuất cảnh.

Ông Huy nhấn mạnh, việc áp dụng biện pháp cưỡng chế luôn đi sau các bước hỗ trợ và nhắc nhở nhằm hỗ trợ người nộp thuế chủ động thực hiện nghĩa vụ. Theo đó, cơ quan thuế tăng cường tuyên truyền qua các phương tiện thông tin đại chúng, gửi thư ngỏ, công khai thông tin trên cổng thông tin điện tử và ứng dụng Etax Mobile để người nộp thuế kịp thời tra cứu nghĩa vụ thuế.

Song song với đó, việc kết nối dữ liệu giữa cơ quan thuế và cơ quan quản lý xuất nhập cảnh đã được thực hiện hoàn toàn bằng phương thức điện tử. Khi có quyết định tạm hoãn hoặc hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh, thông tin được truyền tự động, qua đó rút ngắn đáng kể thời gian xử lý, đặc biệt trong trường hợp người nộp thuế đã hoàn tất nghĩa vụ và cần được khôi phục quyền xuất cảnh.

Trước những phản ánh về việc có trường hợp bị tạm hoãn xuất cảnh dù số tiền nợ không lớn, ông Mai Sơn, Phó Cục trưởng Cục Thuế cho biết qua rà soát và xác minh, phần lớn các trường hợp này liên quan đến việc cá nhân đã bỏ địa chỉ kinh doanh nhưng không thực hiện thủ tục thông báo theo quy định, buộc cơ quan thuế phải áp dụng biện pháp mạnh sau khi đã thực hiện đầy đủ các bước thông báo.

“Chỉ sau 30 ngày kể từ khi gửi thông báo mà người nộp thuế vẫn không liên hệ với cơ quan thuế cũng như không hoàn thành nghĩa vụ thuế thì cơ quan thuế mới ban hành thông báo tạm hoãn xuất cảnh. Ngược lại, khi nghĩa vụ thuế được thực hiện đầy đủ, việc gỡ bỏ tạm hoãn sẽ được xử lý theo quy định”, ông Mai Sơn nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, liên quan đến tình trạng một số cá nhân bị lợi dụng thông tin để thành lập doanh nghiệp, dẫn đến phát sinh nghĩa vụ thuế ngoài ý muốn và bị hoãn xuát nhập cảnh “oan”, Phó Trưởng ban Ban Nghiệp vụ thuế (Cục Thuế)  cho biết trong các trường hợp này, cơ quan thuế sẽ phối hợp với cơ quan đăng ký kinh doanh và cơ quan công an để xác minh.

Khi có kết luận chính thức về hành vi giả mạo, toàn bộ nghĩa vụ thuế phát sinh từ các doanh nghiệp “ma” sẽ được loại bỏ khỏi cá nhân bị ảnh hưởng, đồng thời quyết định tạm hoãn xuất cảnh cũng được hủy bỏ, ông Huy nêu rõ.

“Để hạn chế tình trạng này, ngành thuế đang triển khai các giải pháp mang tính phòng ngừa, trong đó có việc ứng dụng công nghệ sinh trắc học trong đăng ký kinh doanh và quản lý hóa đơn. Đây được xem là bước tiến nhằm kiểm soát chặt chẽ danh tính người thành lập doanh nghiệp, giảm thiểu rủi ro bị lợi dụng thông tin cá nhân”, ông Mai Sơn nhấn mạnh.

Trong thời gian tới, Cục Thuế sẽ tiếp tục phối hợp với Cục Quản lý xuất nhập cảnh (Bộ Công an) để nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin, hướng tới việc xử lý theo thời gian thực. Mục tiêu là ngay sau khi người nộp thuế hoàn thành nghĩa vụ với ngân sách nhà nước, quyết định tạm hoãn xuất cảnh sẽ được hủy bỏ tức thời, đảm bảo tối đa quyền lợi hợp pháp của người dân và doanh nghiệp.