Theo quy định, từ ngày 25/5, các nhà sản xuất, nhập khẩu các sản phẩm, bao bì; ắc quy và pin; dầu nhớt; săm lốp; điện- điện tử khi đưa ra thị trường Việt Nam phải thực hiện trách nhiệm tái chế theo tỷ lệ quy định cụ thể...

Nghị định 110/2026/NĐ-CP quy định chi tiết Điều 54 Luật Bảo vệ môi trường về trách nhiệm tái chế sản phẩm, bao bì và Điều 55 Luật Bảo vệ môi trường về trách nhiệm thu gom, xử lý chất thải của tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu (EPR) chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 25/5/2026.

Theo Nghị định, nhà sản xuất, nhập khẩu các sản phẩm, bao bì thuộc danh mục phải thực hiện tái chế theo tỷ lệ và quy cách bắt buộc khi đưa ra thị trường Việt Nam.

Về tỷ lệ tái chế và quy cách tái chế, quy định nêu rõ, tỷ lệ tái chế bắt buộc là tỷ lệ khối lượng sản phẩm, bao bì tối thiểu phải được tái chế theo quy cách tái chế bắt buộc trong năm thực hiện trách nhiệm trên tổng khối lượng sản phẩm, bao bì sản xuất, nhập khẩu được đưa ra thị trường trong năm có trách nhiệm.

Cụ thể, theo quy định của nghị định này, trong nhóm sản phẩm bao bì, tỷ lệ tái chế bắt buộc với bao bì giấy carton (là 20%), bao bì nhôm (22%); bao bì sắt và kim loại khác (20%); bao bì PET cứng (22%); bao bì HDPE, LDPE, PP, PS cứng (15%); bao bì thủy tinh (15%)

Với ắc quy và pin, tỷ lệ tái chế bắt buộc với ắc quy chì (12%); ắc quy các loại khác (8%); Pin sạc nhiều lần là 8% (trừ Pin Lithium, Pin Nickel-Metal Hydrid sử dụng cho phương tiện giao thông là 0%). Theo quy định hiện hành, tỷ lệ tái chế bắt buộc với pin sạc nhiều lần các loại là 8%.

Đối với dầu nhớt cho động cơ (không bao gồm dầu động cơ hai thì), tỷ lệ này là 15%; Săm, lốp cao su là 5%.

Các sản phẩm điện- điện tử: tủ lạnh, tủ đông, điều hòa không khí, bếp điện, bếp từ, bếp hồng ngoại, lò nướng, lò vi sóng (tỷ lệ 5%); Thiết bị màn hình ti vi, màn hình máy tính để bàn (7%); Máy tính bảng, máy tính xách tay, máy ảnh (kể cả đèn flash), máy quay phim (9%); điện thoại di động (15%); Máy tính để bàn (không gồm màn hình), máy in, máy photocopy (9%); Bóng đèn compact, bóng đèn huỳnh quang (8%); Tấm quang năng (pin năng lượng mặt trời (3%).

Theo quy định mới, tỷ lệ tái chế được quy định cụ thể cho từng loại sản phẩm, bao bì và sẽ được điều chỉnh tăng theo chu kỳ 3 năm một lần, mỗi lần tăng không quá 10% và lần điều chỉnh đầu tiên sẽ thực hiện vào năm 2029.

Các doanh nghiệp được lựa chọn hình thức thực hiện gồm: tự tái chế, thuê đơn vị tái chế hoặc ủy quyền cho tổ chức thực hiện trách nhiệm tái chế; các đơn vị thực hiện phải có giấy phép môi trường theo quy định.

Về cơ bản, Nghị định kế thừa, tích hợp, sửa đổi, bổ sung một số quy định của Nghị định số 08/2022/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 05/2025/NĐ-CP) và Nghị định số 48/2026/NĐ-CP. Trong đó, quy định cụ thể về các đối tượng phải thực hiện trách nhiệm tái chế sản phẩm, bao bì; tỉ lệ tái chế, quy cách tái chế bắt buộc và cơ chế hỗ trợ hoạt động tái chế sản phẩm, bao bì để tạo thuận lợi trong quá trình triển khai, tuân thủ; quy định về giải ngân tiền hỗ trợ hoạt động tái chế sản phẩm, bao bì…

Theo chuyên gia, quy định mới không làm thay đổi, ảnh hưởng, hoặc tăng trách nhiệm tái chế sản phẩm bao bì của các doanh nghiệp, nhà sản xuất, nhập khẩu. Ngược lại, quy định đã giảm bớt trách nhiệm cho một số sản phẩm như Pin Lithium, Pin Nickel-Metal Hydrid sử dụng cho xe điện (tỷ lệ tái chế là 0%).

EPR không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là cơ hội để doanh nghiệp chuyển đổi bền vững, nâng cao thương hiệu và cạnh tranh toàn cầu. EPR giúp doanh nghiệp xây dựng hình ảnh thương hiệu có trách nhiệm, nâng cao niềm tin của người tiêu dùng, tạo lợi thế cạnh tranh trên thị trường, nhất là trong bối cảnh các đối tác, chuỗi cung ứng toàn cầu ngày càng siết chặt tiêu chuẩn môi trường.

Không những thế, đây cũng là cơ hội để doanh nghiệp đầu tư vào hạ tầng thu gom, phân loại, tái chế từ đó kiểm soát tốt hơn chu trình sản xuất khép kín, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn.

Các chuyên gia cho rằng việc tuân thủ EPR không chỉ là nghĩa vụ mà còn giúp các doanh nghiệp giảm rủi ro pháp lý lý và tài chính; đáp ứng yêu cầu ESG của thị trường quốc tế. Đặc biệt điều này sẽ giúp tăng cường uy tín, cũng cố thương hiệu bền vững cho doanh nghiệp; thúc đẩy ứng dụng mô hình kinh tế tuần hoàn trong chuỗi cung ứng.

Mặc dù EPR là chính sách mới được áp dụng ở Việt Nam trong vài năm qua nhưng trên thế giới đã có hơn 80 quốc gia áp dụng cơ chế này.