Khi tiếp tục duy trì các cải cách mạnh mẽ, thị trường chứng khoán Việt Nam có thể đóng vai trò tương tự như ở Hàn Quốc hay Trung Quốc, giúp nền kinh tế bứt phá từ một thị trường mới nổi thành một trung tâm đổi mới sáng tạo toàn cầu.

Trao đổi trong Talk Show Phố Tài chính mới đây, ông Huang Bo, Tổng Giám đốc, Công ty CP Chứng khoán Guotai Junan Việt Nam (IVS) cho rằng năm 2025 là một năm cửa ngõ để mở ra một “kỷ nguyên vươn mình” của dân tộc Việt Nam.

Trong suốt hai năm qua, Guotai Junan Việt Nam (GTJA Việt Nam) đã nhiều lần nhấn mạnh rằng Việt Nam đang bước vào kỷ nguyên vàng của phát triển kinh tế, không chỉ trong 1 - 2 năm, 5 - 10 năm, mà còn kéo dài trong nhiều thập kỷ.

Để đạt được điều này, có năm yếu tố quan trọng. Thứ nhất là việc đa dạng hóa sản xuất và xuất khẩu. Ngành sản xuất của Việt Nam tiếp tục là trụ cột của nền kinh tế, đóng góp gần 25% GDP. Việt Nam đã phát triển thành trung tâm sản xuất toàn cầu về điện tử, dệt may và máy móc, thu hút các tập đoàn đa quốc gia như Samsung, Intel và LG. Chính phủ cũng đang đẩy mạnh phát triển ngành công nghiệp công nghệ cao, nhằm đa dạng hóa xuất khẩu và giảm phụ thuộc vào các sản phẩm giá trị gia tăng thấp.

Thứ hai là với vị trí chiến lược, chi phí lao động cạnh tranh và sự ổn định chính trị đã củng cố vị thế của Việt Nam là điểm đến FDI hàng đầu tại ASEAN. Năm 2024, dòng vốn FDI đã đạt mức kỷ lục 25 tỷ USD, trong đó 35% chảy vào sản xuất tiên tiến và công nghệ.

Thứ ba là việc đầu tư vào chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo. Nền kinh tế số của Việt Nam đang phát triển nhanh chóng, dự kiến đạt 50 tỷ USD vào năm 2025. Việt Nam đang dịch chuyển khỏi các ngành thâm dụng lao động để tập trung vào các lĩnh vực công nghệ cao như chất bán dẫn, AI và công nghệ xanh. Thành công ban đầu được thể hiện qua 174 dự án FDI với tổng vốn đăng ký 11 tỷ USD trong ngành chất bán dẫn tính đến cuối năm 2024.

Yếu tố thứ tư là tầng lớp trung lưu của Việt Nam đang gia tăng mạnh mẽ, dự kiến đạt 50 triệu người vào cuối năm 2025, sẽ thúc đẩy sự bùng nổ tiêu dùng. Doanh thu bán lẻ tăng 8,8% vào năm 2024, cao hơn mức trung bình toàn cầu. Xu hướng này đánh dấu sự chuyển đổi của Việt Nam từ nền kinh tế phụ thuộc vào xuất khẩu sang mô hình "động cơ kép", nơi nhu cầu nội địa bổ sung cho thương mại quốc tế. Dự báo doanh thu bán lẻ hàng hóa dịch vụ sẽ tăng 12% vào năm 2025, có thể đưa Việt Nam trở thành một trong những thị trường tiêu dùng phát triển nhanh nhất Đông Nam Á.

Yếu tố thứ năm là đầu tư trọng điểm vào cơ sở hạ tầng. Chính phủ đang tích cực đẩy nhanh giải ngân tín dụng và đầu tư công cho các dự án lớn. Trong khi đó, sân bay quốc tế Long Thành trị giá 5 tỷ USD, dự kiến khai trương vào năm 2026, sẽ nâng tầm Việt Nam như một trung tâm logistics khu vực. Năm 2025, kế hoạch đầu tư công đầy tham vọng lên tới 875 nghìn tỷ đồng, tăng 28%, đóng góp tích cực vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế.

Trong hơn hai thập kỷ qua, HOSE và HNX đã tăng trưởng vượt bậc, với giá trị vốn hóa VN-Index tăng gấp 23 lần. Vốn hóa thị trường chứng khoán tương đương 60% GDP, thị trường đã mở rộng lên hơn 1.600 mã chứng khoán. Có thể nói đối với nền kinh tế Việt Nam, thị trường chứng khoán đã có những đóng góp quan trọng.

Thứ nhất là giúp huy động vốn cho cơ sở hạ tầng và công nghiệp hóa. Các doanh nghiệp niêm yết trong các lĩnh vực năng lượng, ngân hàng, bất động sản và sản xuất đã huy động hàng nghìn tỷ đồng thông qua phát hành cổ phiếu và trái phiếu doanh nghiệp. Đơn cử, PetroVietnam đã tận dụng thị trường vốn để tài trợ cho các dự án năng lượng tái tạo và nâng cấp nhà máy lọc dầu, phù hợp với mục tiêu công nghiệp hóa bền vững của quốc gia.

Thứ hai là thúc đẩy cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước và nâng cao hiệu quả hoạt động. Việc Chính phủ cổ phần hóa các doanh nghiệp nhà nước, bao gồm Vietcombank hay Vinamilk, đã góp phần tăng thanh khoản cho thị trường, cải thiện hiệu quả hoạt động nhờ cơ chế minh bạch và trách nhiệm giải trình trước công chúng. Thị trường chứng khoán đang hỗ trợ Việt Nam trong mục tiêu trở thành trung tâm sản xuất công nghệ cao.

Yếu tố thứ ba là giúp nâng cao quản trị doanh nghiệp, tính minh bạch và thu hút đầu tư nước ngoài. Việc niêm yết công khai buộc các doanh nghiệp Việt Nam phải áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế về minh bạch và quản trị doanh nghiệp. Việc nới lỏng giới hạn sở hữu nước ngoài và việc được đưa vào danh sách theo dõi nâng hạng lên thị trường mới nổi của FTSE Russell, sẽ thu hút dòng vốn từ các quỹ ETF và quỹ hưu trí. 

Thứ tư là thị trường chứng khoán đã hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) và doanh nghiệp khởi nghiệp. Bên cạnh các tập đoàn lớn, thị trường chứng khoán Việt Nam cũng dần trở thành bệ phóng cho các doanh nghiệp SME. Sàn UPCOM đã tạo điều kiện cho các công ty nhỏ tiếp cận nguồn vốn mà không phải đáp ứng yêu cầu niêm yết khắt khe. 

"Nếu tiếp tục duy trì các cải cách mạnh mẽ, thị trường chứng khoán Việt Nam có thể đóng vai trò tương tự như ở Hàn Quốc hay Trung Quốc, giúp nền kinh tế bứt phá từ một thị trường mới nổi thành một trung tâm đổi mới sáng tạo toàn cầu", ông Huang Bo, Tổng Giám đốc, Công ty CP Chứng khoán Guotai Junan Việt Nam nhấn mạnh. 

Việt Nam cũng đã có những bước tiến quan trọng trong lộ trình nâng hạng lên thị trường mới nổi.  Hiện tại, Việt Nam cơ bản đạt được những điều kiện cần thiết để được nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi theo tiêu chuẩn của FTSE. Ngoài ra, việc triển khai hệ thống giao dịch KRX trong thời gian tới, sẽ giúp nâng cao thanh khoản, tăng tốc độ xử lý lệnh và tạo điều kiện cho các sản phẩm phái sinh phát triển. Triển vọng nâng hạng trong năm 2025 đang được đánh giá rất tích cực.