Bà Trần Ngọc Vân, Phó ban Thuế thu nhập cá nhân (Tổng cục Thuế), giải thích chi tiết về việc cấp mã số thuế thu nhập cá nhân.
Thưa bà, cơ quan thuế sẽ tiến hành đăng ký mã số thuế như thế nào khi thời gian luật thuế có hiệu lực đã rất gần?
Từ bây giờ đến cuối năm, cơ quan thuế sẽ tập trung tổ chức đăng ký thuế cho tất cả các tổ chức chi trả thu nhập, các cá nhân có thu nhập từ kinh doanh, các cá nhân đang nộp thuế thu nhập theo Pháp lệnh Thuế thu nhập đối với thu nhập cao.
Sang năm 2009, khi phần mềm tin học được triển khai, cơ quan thuế sẽ mở rộng việc đăng ký thuế cho các đối tượng khác.
Khi đã có mã số thuế, cá nhân có một số quyền lợi như: được tính giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc; chỉ bị tạm khấu trừ 10% (thay vì 20% đối với người chưa có mã số thuế) khi có thu nhập từ 500.000 đồng/lần trở lên từ việc cung cấp dịch vụ mà cá nhân không ký hợp đồng lao động; được hoàn thuế; được giảm thuế nếu bị thiên tai, hỏa hoạn, tai nạn bất ngờ hoặc bị bệnh hiểm nghèo, được tư vấn thuế.
Như vậy, các cá nhân có thu nhập thuộc diện chịu thuế nên khẩn trương thực hiện đăng ký mã số thuế.
Cá nhân có thể đăng ký mã số thuế tại những đơn vị nào, thưa bà ?
Cá nhân có thu nhập từ sản xuất, kinh doanh có thể thực hiện đăng ký thuế để được cấp mã số thuế với chi cục thuế địa phương, nơi cá nhân kinh doanh.
Cá nhân có thu nhập chịu thuế từ tiền lương, tiền công nộp hồ sơ đăng ký thuế tại đơn vị chi trả thu nhập hoặc cơ quan thuế trực tiếp quản lý đơn vị chi trả thu nhập.
Trường hợp cá nhân nộp hồ sơ đăng ký thuế tại đơn vị chi trả thu nhập, đơn vị chi trả thu nhập có trách nhiệm tổng hợp tờ khai đăng ký thuế của các cá nhân và nộp cho cơ quan thuế trực tiếp quản lý.
Các cá nhân có các khoản thu nhập chịu thuế khác nộp hồ sơ đăng ký thuế tại chi cục thuế nơi cá nhân cư trú.
Bà có thể cho biết những trường hợp được hoàn thuế thu nhập cá nhân?
Cá nhân được hoàn thuế trong các trường hợp: số tiền thuế thu nhập cá nhân đã nộp lớn hơn số thuế phải nộp trong kỳ tính thuế; cá nhân đã nộp thuế thu nhập cá nhân nhưng có thu nhập tính thuế chưa đến mức phải nộp thuế; các trường hợp khác theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Việc hoàn thuế thu nhập cá nhân chỉ áp dụng đối với những cá nhân đã đăng ký thuế và có mã số thuế.
Cán bộ hưu trí có thu nhập từ ngoài tiền lương hưu sẽ được tính thuế như thế nào?
Lương hưu không phải chịu thuế thu nhập cá nhân. Nếu cá nhân có thu nhập ngoài tiền lương hưu mức 5 triệu đồng/tháng và không phải nuôi người phụ thuộc thì thu nhập của cá nhân đó phải nộp thuế thu nhập cá nhân theo qui định của Luật thuế thu nhập cá nhân.
Cơ quan thuế sẽ thực hiện biện pháp gì để tránh tình trạng kê khai trùng người phụ thuộc, thưa bà?
Mã số thuế của người phụ thuộc sẽ giúp tránh tình trạng kê khai trùng lắp. Đối với người phụ thuộc chưa có mã số thuế, khi làm thủ tục kê khai người phụ thuộc sẽ phải cung cấp số chứng minh nhân dân (hoặc hộ chiếu) và một số giấy tờ khác kèm theo để hệ thống có thể quản lý tránh trùng lắp.
Theo định hướng trong những năm tới đây, cơ quan thuế sẽ thực hiện cấp mã số thuế cho mọi người dân và mã số thuế đó sẽ sử dụng trong suốt cả cuộc đời.
Trường hợp cá nhân có thu nhập từ nhiều tổ chức chi trả khác nhau, việc đăng ký thuế được thực hiện như thế nào?
Cá nhân kinh doanh, đại diện nhóm cá nhân kinh doanh và mỗi cá nhân trong nhóm kinh doanh hay cá nhân nộp thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công được cơ quan thuế cấp mã số thuế duy nhất một lần.
Một cá nhân đã được cấp mã số thuế có trách nhiệm sử dụng mã số thuế duy nhất của mình để kê khai các loại thuế và cho mọi hoạt động có phát sinh nộp thuế.
Cá nhân có nhiều nguồn thu nhập: từ kinh doanh, từ tiền lương tiền công, từ các nguồn thu nhập chịu thuế khác được lựa chọn nơi nộp hồ sơ đăng ký thuế tại cơ quan đơn vị trả thu nhập hoặc tại chi cục thuế nơi kinh doanh.
Cá nhân cùng lúc nộp thuế thu nhập cá nhân qua nhiều tổ chức chi trả, cũng chỉ đăng ký thuế tại một tổ chức chi trả thu nhập để được cấp mã số. Sau đó cá nhân thông báo mã số của mình với các tổ chức chi trả khác để các tổ chức chi trả sử dụng vào việc khấu trừ, kê khai nộp thuế.
Mỗi cá nhân có một mã số thuế dùng để kê khai chung cho tất cả các loại thu nhập.
Gần 600.000 doanh nghiệp trên cả nước đang nằm trong diện rà soát của Chiến dịch “Làm sạch mã số thuế” gồm hơn 300.000 doanh nghiệp bỏ địa chỉ đăng ký và hơn 290.000 doanh nghiệp ngừng hoạt động chưa giải thể. Trước các mốc thời hạn cận kề trong tháng 7, cơ quan thuế tăng tốc rà soát, hoàn tất nghĩa vụ với các trường hợp vi phạm…
Doanh thu thực tế không tương xứng với hóa đơn đã xuất, giao dịch tiền mặt cao bất thường, dữ liệu kế toán không khớp với hóa đơn điện tử và dòng tiền ngân hàng hay lợi nhuận khai báo thấp kéo dài dù quy mô hoạt động vẫn tăng là những dấu hiệu có thể khiến doanh nghiệp bị cơ quan thuế đưa vào diện rủi ro, nghi ngờ sử dụng hai hệ thống sổ kế toán để che giấu doanh thu, làm sai lệch nghĩa vụ thuế…
Trong 6 tháng đầu năm 2026, tổng thu nộp ngân sách từ xử lý hàng hóa vi phạm do Ban Chỉ đạo 389 quốc gia chỉ đạo đạt hơn 9,6 nghìn tỷ đồng, tăng gần 50% so với cùng kỳ năm 2025. Tuy nhiên, tình hình vi phạm vẫn diễn biến phức tạp, đặc biệt trên không gian mạng và các tuyến vận chuyển trọng điểm…
Từ ngày 1/7, các ngân hàng và tổ chức tín dụng sẽ phải cung cấp định kỳ nhiều loại thông tin tài khoản và giao dịch của người nộp thuế cho cơ quan thuế theo quy định mới. Phạm vi dữ liệu được mở rộng so với trước, bao gồm cả thông tin về số dư, dòng tiền và các giao dịch liên quan…
Khu vực sản xuất kinh doanh tiếp tục đóng vai trò trụ cột trong thu ngân sách 6 tháng đầu năm khi đóng góp gần 55% tổng thu. Nhờ đó, tổng thu ngân sách do ngành Thuế quản lý ước vượt 1,38 triệu tỷ đồng, tăng 16,6% so với cùng kỳ, tạo nền tảng tích cực cho nhiệm vụ thu ngân sách cả năm…
Dưới tác động của biến đối khi hậu, tình trạng thời tiết, thiên tai diễn biến bất thường, cực đoan hơn, đòi hỏi công tác dự báo, cảnh báo sớm, giúp các ngành, địa phương và người dân chủ động ứng phó, giảm thiểu thiệt hại. Đặc biệt với các hiện tượng khí hậu như El Nino, ông Hoàng Đức Cường cho rằng khi nhận diện sớm nguy cơ, dự báo cảnh báo sớm sẽ giúp có thời gian chủ động lên kế hoạch sớm, có các giải pháp ứng phó, góp phần giảm thiểu ảnh hưởng, tác động đến hoạt động sản xuất và đời sống sinh hoạt của người dân.
Bức tranh tổng thể kinh tế năm 2026 cho thấy xu hướng chuyển dịch rõ rệt giữa khu vực Doanh nghiệp và Kinh tế cá thể. Ở khu vực Doanh nghiệp tăng trưởng nhanh về số lượng, thu hút và phát triển lực lượng lao động lớn thì ở khu vực Kinh tế cá thể tốc độ tăng quy mô lại có xu hướng chậm lại, tỷ trọng lao động có sự dịch chuyển.