Ngày thứ Tư (4/11), Canada và Trung Quốc nhất trí gia hạn thỏa thuận giảm thuế quan cho nông sản Canada xuất sang Trung Quốc đến hết năm 2028...

Trong một thông cáo báo chí, Bộ trưởng Thương mại Quốc tế Canada Maninder Sidhu cho biết hai nước đã nhất trí gia hạn thỏa thuận tại phiên họp của Ủy ban Kinh tế và Thương mại Chung (JETC) Canada - Trung Quốc ở Bắc Kinh, do Bộ trưởng Thương mại Trung Quốc Vương Văn Đào đồng chủ trì.

JETC là cơ chế chính để hai nước giải quyết các vấn đề kinh tế, thương mại song phương. Theo thông cáo của Bộ Ngoại giao Canada, đây là lần đầu tiên ủy ban này họp ở cấp bộ trưởng.

Hai nước đạt được thỏa thuận sơ bộ vào tháng 1/2026, trong chuyến thăm Trung Quốc của Thủ tướng Canada Mark Carney. Đây là chuyến thăm đầu tiên của một nhà lãnh đạo Canada tới Trung Quốc kể từ năm 2017. Trong chuyến thăm, Thủ tướng Carney và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã công bố thiết lập quan hệ Đối tác Chiến lược mới giữa hai nước.

Sau nhiều năm căng thẳng ngoại giao, Canada và Trung Quốc đã tăng cường quan hệ trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump gia tăng căng thẳng với cả hai đối tác thương mại này. Canada công bố việc gia hạn thỏa thuận một ngày sau khi Đảng Cộng hòa của Tổng thống Trump chịu thất bại trong cuộc bầu cử Quốc hội Mỹ giữa nhiệm kỳ.

Bên cạnh đó, Văn phòng Thủ tướng Canada cho biết ông Carney sẽ tới Trung Quốc dự hội nghị Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC), diễn ra ngày 18-19/11 tại thành phố Thâm Quyến, miền Nam Trung Quốc. Trong chuyến công du này, ông Carney cũng sẽ thăm Ireland, Philippines và Campuchia.

Với việc gia hạn thỏa thuận, khô dầu cải canola, đậu Hà Lan, tôm hùm và cua của Canada sẽ tiếp tục hưởng mức thuế quan thấp hơn khi xuất khẩu vào Trung Quốc trong 2 năm tới. Trong chuyến thăm hồi tháng 1 của ông Carney, Trung Quốc cũng đã mở cửa trở lại thị trường cho thịt bò Canada.

Theo tờ Globe and Mail, các mức thuế quan được tạm ngừng gồm thuế 100% đối với đậu Hà Lan và khô dầu cải canola, cùng thuế 25% đối với tôm hùm và cua. Chính sách giảm các mức thuế quan này lẽ ra sẽ hết hiệu lực vào ngày 31/12 năm nay. Vì vậy, việc gia hạn giúp gỡ bỏ tâm lý bất định đang đè nặng lên ngành nông nghiệp và thủy sản Canada.

Năm 2024, trước khi Trung Quốc áp thuế quan, tổng giá trị xuất khẩu tôm hùm, cua, đậu Hà Lan và khô dầu cải canola của Canada sang Trung Quốc đạt khoảng 2 tỷ đôla Canada (khoảng 1,4 tỷ USD). Năm 2025, khi các mức thuế có hiệu lực, con số này giảm còn khoảng 1 tỷ đôla Canada (khoảng 716 triệu USD).

Về phần mình, Canada sẽ gia hạn đến hết năm 2028 cơ chế hoàn thuế đối với một số sản phẩm thép và nhôm Trung Quốc mà Canada không sản xuất. Cơ chế này cho phép nhà nhập khẩu Canada nhận lại khoản thuế quan đã nộp, nên về thực chất là miễn thuế cho các mặt hàng nói trên. Canada bắt đầu áp dụng cơ chế hoàn thuế đối với một số loại thép Trung Quốc từ năm 2025.

Hồi tháng 1, Canada cũng đồng ý nhập khẩu một lượng xe điện Trung Quốc theo hạn ngạch với mức thuế quan thấp hơn.

“Chúng tôi sẽ tiếp tục thảo luận với Trung Quốc nhằm xác định các cơ hội để hiện thực hóa mục tiêu của chính phủ là tăng 50% kim ngạch xuất khẩu của Canada sang Trung Quốc”, Bộ Thương mại Canada cho biết trong thông cáo.

Theo ông Sidhu, thỏa thuận đã giúp khôi phục quyền tiếp cận thị trường cho thịt bò Canada và giảm thuế quan đối với hạt cải canola, khô dầu cải canola, đậu Hà Lan, tôm hùm và cua, qua đó mở ra cơ hội xuất khẩu trị giá hàng tỷ đôla Canada cho các ngành sử dụng hơn 600.000 lao động. Ông cho rằng việc gia hạn sẽ giúp Canada tăng 50% xuất khẩu sang Trung Quốc vào năm 2030.

Theo thông cáo, Trung Quốc là đối tác thương mại hàng hóa lớn thứ hai của Canada nếu xét riêng từng quốc gia, với kim ngạch thương mại hai chiều đạt 125,7 tỷ đôla Canada (khoảng 90 tỷ USD) năm 2025. Trong đó, Canada xuất khẩu 35 tỷ đôla Canada (khoảng 25,1 tỷ USD) và nhập khẩu 90,6 tỷ đôla Canada (khoảng 64,9 tỷ USD) hàng hóa từ Trung Quốc.

Trong nửa đầu năm nay, xuất khẩu hàng hóa của Canada sang Trung Quốc tăng 31,4% so với cùng kỳ năm 2025, lên 21,5 tỷ đôla Canada (khoảng 15,4 tỷ USD).