Các ý kiến đại biểu Quốc hội cho rằng việc bổ sung chỉ tiêu tiếp cận dịch vụ số, hoàn thiện cơ chế phân bổ vốn và đẩy mạnh cải cách thủ tục là yêu cầu cấp thiết để Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn tới thực sự tạo chuyển biến về giảm nghèo bền vững.

Đại biểu Đỗ Văn Yên (TP. Hồ Chí Minh) nhấn mạnh đây là chủ trương lớn, mang ý nghĩa chiến lược và thể hiện nhất quán quan điểm của Đảng, Nhà nước trong ưu tiên thu hẹp khoảng cách phát triển, tạo cơ hội phát triển đồng đều cho người dân. Tuy nhiên, để Nghị quyết khi ban hành thực sự đi vào cuộc sống, đại biểu đề nghị nghiên cứu bổ sung một số chỉ tiêu và cơ chế trọng tâm.

Một trong những đề xuất đáng chú ý là việc đưa vào chỉ tiêu “tỷ lệ người dân tiếp cận dịch vụ số và hạ tầng số tại nông thôn và vùng đồng bào dân tộc thiểu số”. Theo đại biểu Đỗ Văn Yên, chuyển đổi số đang là xu thế tất yếu, không chỉ góp phần phát triển hạ tầng hiện đại mà còn tạo ra lợi thế cạnh tranh, mở rộng thị trường, thúc đẩy sinh kế mới.

Bổ sung chỉ tiêu tiếp cận số sẽ giúp bảo đảm mục tiêu phát triển không dừng lại ở hạ tầng vật chất mà hướng tới nâng cao năng lực của người dân, tăng tính bền vững của giảm nghèo và cải thiện thu nhập lâu dài.

Đối với nội dung về kinh phí thực hiện, đại biểu đề nghị cân nhắc cơ chế “bảo toàn vốn đầu tư phát triển cho hạ tầng thiết yếu” với các địa phương có tỷ lệ hộ nghèo cao, ngân sách khó khăn.

Nếu không có cơ chế bảo toàn, nguồn vốn dễ bị điều chỉnh sang các nhiệm vụ cấp bách khác, khiến việc đầu tư hạ tầng thiết yếu bị gián đoạn, kéo dài thời gian hoàn thành mục tiêu nông thôn mới và giảm hiệu quả đầu tư công.

Về nguyên tắc phân bổ vốn, đại biểu đánh giá cao sự ưu tiên dành cho vùng đặc biệt khó khăn, nhưng nhấn mạnh cần bổ sung tiêu chí “mức độ hoàn thành mục tiêu và hiệu quả giải ngân giai đoạn trước” để khắc phục tình trạng giải ngân chậm, đầu tư dàn trải. Tiêu chí này, theo đại biểu, sẽ tạo động lực cho địa phương nâng cao trách nhiệm, điều hành linh hoạt và sử dụng hiệu quả nguồn lực được giao.

Ở khía cạnh tổ chức thực hiện, đại biểu nhất trí với việc thành lập Ban chỉ đạo chung nhằm tránh trùng lặp, nâng cao năng lực điều phối. Đồng thời, kiến nghị có cơ chế cắt giảm thủ tục hành chính đối với các dự án quy mô nhỏ, kỹ thuật đơn giản với sự giám sát của cộng đồng nhằm rút ngắn thời gian, giảm chi phí và tăng hiệu quả triển khai.

Đối với nhiệm vụ giao Chính phủ, đại biểu đồng tình với yêu cầu rà soát, sửa đổi, ban hành các cơ chế đặc thù để tạo thuận lợi khi triển khai chương trình. Một điểm nhấn quan trọng được đại biểu đề xuất là xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu chung trên phạm vi toàn quốc, tích hợp dữ liệu của cả ba chương trình: xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo đa chiều và phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Theo đại biểu, một hệ thống dữ liệu thống nhất sẽ tăng tính minh bạch, hỗ trợ công tác theo dõi – đánh giá và là cơ sở quan trọng cho hoạch định chính sách thích ứng với biến động thực tiễn.

Đại biểu Đỗ Văn Yên cho rằng Chương trình mục tiêu quốc gia lần này có phạm vi rộng, thời gian thực hiện dài và gắn với nhóm đối tượng dễ bị tổn thương. Do đó, những yêu cầu về tính khả thi, đồng bộ và hiệu quả càng phải được đặt lên hàng đầu. Đại biểu đã bày tỏ kỳ vọng Nghị quyết sau khi ban hành sẽ thực sự tạo chuyển biến rõ rệt, nâng cao thu nhập, chất lượng sống và mở ra cơ hội phát triển mới cho người dân nông thôn và vùng đồng bào dân tộc thiểu số, qua đó góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và tạo nền tảng vững chắc cho phát triển đất nước giai đoạn tới.